Gebelik ile ilgili genel bilgiler – 5
Gebeliğin son üç ayında acilen doktora başvurulmasını gerektiren durumlar nelerdir ?
-Karında sancı ve kasılmalar
-Vajinadan kanama
-Ateşli hastalık
-Bebek hareketlerinin azalması
-Vajinadan su gelmesi
-BaÅŸ aÄŸrısı ve birlikte tansiyonun yükselmesi, görÂmede bulanıklık oluÅŸması
-Vücutta ÅŸiÅŸmelerin artÂması ve son aylarda 1 haftada 1 kg.dan fazla ağırlık artışı
Son üç ayda ara sıra gelen kasılmaların olması normal midir ?
GebeliÄŸin 7. ayından itibaren hafif ÅŸiddetÂte, ara sıra gelen kasılmalar olabilir. BunÂların olması normaldir. Bu kasılmalar, erken doÄŸum aÄŸrılarından farklıdır. BunÂlar rahmin doÄŸum öncesi hazırlık kasılÂmalarıdır. Bu kasılmalar sırasında gebeler fazlaca bir aÄŸrı hissetmezler. Bazen de beÂbek hareketleri esnasında bu kasılmalar ortaya çıkar.
Normal doğumu kolaylaştırmak için neler yapılabilir ?
GebeliÄŸin normal seyretmesi durumunda günlük düÂzenli yürüyüşler, yerde oturma, yavaÅŸ ve itidalli bir ÅŸekilde yüzÂme ve ev bisikleti ile pedal çeÂvirme, bir uzman gözetiminde bazı özel egzersizler, normal doÄŸumu kolaylaÅŸtırabilir.
Ayrıca gebelikte aşırı kilo alma, doÄŸuÂmu zorlaÅŸtıran önemli faktörlerden olduÂÄŸu için gebelikte aşırı kilo almamaya da itina gösterilmelidir.
Beklenen doğum tarihi geldiği halde doğum sancıları başlamamışsa
40. hafta dolmuÅŸ, haÂlen doÄŸum sancıları baÅŸlamamışsa, gebe kendisine verilen bekÂlenen doÄŸum tarihinÂde mutlaka doktoruna baÅŸvurmalıdır. Böyle gebeler, 3 günde bir NST, haftada bir ultrason ile sıkı takibe alınır. Bu takiplerde bebeÄŸin anne rahÂmindeki iyilik hali, suyunun miktarı, rahat oksijen alıp alamadığı saptanmaya çalışılır. Bu takiplerde bir sorun tespit edilmezse, bu ÅŸekilde 15 güne kadar, doÄŸum sancılaÂrı beklenebilir.. 42. hafta dolmasına raÄŸÂmen halen doÄŸum sancıları baÅŸlamamışsa, bu gebelerde, doktorun müdahale edip doÄŸumu baÅŸlatması gerekir.
DoÄŸumun yaklaÅŸtığının belirtileri neÂlerdir ?
-Rahimde kasılma-seıtleÅŸme ve aÄŸrı hisÂsedilmesi (doÄŸum sancıları)
-Vajinadan hafif kanla karışık olabilen, koyu, sümük kıvamında bir akıntı (nişan gelmesi)
-Vajinadan berrak su gelmesi
-Hafif bir kanama (açılma kanaması) Bu belirtilerin bazen sadece biri, bazen bir kaçı ortaya çıkabilir. Bu belirtiler ortaÂya çıktığında doÄŸumun yaklaÅŸtığı anlaşılır ve mudaka doktora haber verilmelidir.
Gebelik ile ilgili genel bilgiler – 6
Suni sancı nedir ?
DoÄŸum zamanı geldiÄŸinde rahmin kasılÂmasını saÄŸlayan oksitosin adlı hormondur. Bu hormon, bebek başı aÅŸağı inip rahim aÄŸzına iyice baskı yaptığı zaman beyinden salgılanır ve doÄŸumu baÅŸlatır. Gebelik mi adı dolduÄŸu halde doÄŸum aÄŸrıları baÅŸlamamışsa veya acilen gebeliÄŸin sonlandırılması gerekiyorsa, bu hormonun ilaç olarak dışarıdan gebeye verilmesi iÅŸlemine, sancıÂların suni olarak baÅŸlatılması denir.
Ayrıca son yıllarda yine rahimde doğum sancılarını başlatabilen farklı çalışmalar da yapılmaktadır.
BebeÄŸin eÅŸinin (plasenta) erken ayrılÂması nedir ?
Plasenta, normalde bebek doÄŸduktan sonra rahimden kasılmalarla dışarı atılır. Buna plasenta doÄŸumu denir. Bazı duÂrumlarda bebek anne rahminde iken plaÂsentanın bir kısmı veya tamamı rahim duÂvarından ayrılır ve ciddi kanamalara yol açabilir. Ani tansiyon yükselmeleri, kazaÂlar, karna isabet eden darbeler, bu duruÂma neden olabilir. Zamanında müdahale edilmezse durdurulamayan kanamalar orÂtaya çıkar. Ve ölüme neden olabilir.
Doğum eylemi nasıl gerçekleşir ?
DoÄŸum eyleminde gerçekleÅŸen olaylar kıÂsaca şöyle özetlenebilir :
1-Düzensiz rahim kasılmaları ile doÄŸum aÄŸrılarının baÅŸlaması (pasif aÄŸrılar) ve raÂhim aÄŸzının yavaÅŸ yavaÅŸ açılmaya baÅŸlaması
2-Ağrıların düzenli aralıklarla gelip sıklaşmaya başlaması ve rahim ağzının açılmasının hızlanması (aktif ağrılar)
3-Rahim ağzı tam açıldıktan sonra bebeğin doğum kanalına inmesi
4-Bebeğin kanaldan dışarı doğması
5-Plasentanın doğması
Bebeğin ters, yan, çapraz durması ne demektir ?
Normalde doÄŸum kanalına bebekler baÅŸÂları ile girerler ve en önce bebeklerin baÅŸÂları doÄŸar. Nadir vakalarda bazı bebekler doÄŸum kanalına makatı ile veya ayakları ile girerler. Bu duruma ters duruÅŸ denir. Bazı nadir vakalarda ise bebek anne rahesminde, yan veya çapraz olarak durur ve böyle durumlarda normal doÂÄŸum mümkün olamaz. Bebeklerin sezaryenle doÄŸurtulmaları gerekir. Ayrıca yan ve çapraz duruÅŸ vakalarında, kol veya kordon sarkması ihtimali yüksekÂtir.
Gebelik ile ilgili genel bilgiler – 7
Vakum ve forsepsle doÄŸum nedir ?
Bebek başı, doÄŸum kanalına indikten sonra kanalda 1-1.5 saat geçmesine raÄŸÂmen halen çıkması gecikiyorsa, vakum veÂya forseps denen özel aletierle uygun koÂÅŸullarda bebek başından tutulup çekilerek doÄŸmasına yardım edilebilir. Riskli yönÂtemler oldukları için, dikkatle uygulanmaÂsı gerekmektedir. Annenin ıkınmasının sakıncalı olduÄŸu dunımlarda ve bebeÄŸin doÄŸum kanalında sıkıntıya girdiÄŸi durumÂlarda da uygulanabilir.
Gebelikte ve doÄŸum sonrası ortaya çıÂkan basur, nasıl tedavi edilir ?
Gebelik ve loÄŸusalıkta yavaÅŸlayan bağırsak hareketleri kabızlık ve sonrasında basurlaÂra neden olur. Bu yüzden gebelikte bol lifli, yeÅŸil yapraklı sebzeler, bağırsak hareÂketlerini arttıran kaysı gibi meyveler ve zeytin yaÄŸlı sebze yemeklerine günlük beslenmede geniÅŸ yer verilmelidir. Bol sıÂvı alımı ve hareketli yaÅŸam tarzı da, kabızÂlığı önleyerek basur geliÅŸimini azaltır.
Bebek cinsiyeti ultrasonda hangi aydan itibaren tespit edilebilir ?
Bebek cinsiyeti ultrasonda en erken 3. aydan itibaren ayırt edilebilmekle beraber, genellikle 20. haftadan sonra daha rahat izlenebilir. Bebeklerin dış genital organlarına bakılarak cinsiyetleri belirlendiÄŸinden, bacakların kapalı olması gibi bazı durumlarda, bu organÂların görüntülenmesi mümÂkün olamayabilir. Bu gibi görüntülemeyi zorlaÅŸtıran durumlarda cinsiyet ayrımı daha ileri aylara kayabilir.
Gebelikte saç boyası kullanılabilir mi? Saç kestirilebilir mi ?
Gebelikte saç boyanması veya perma ve röfle işlemlerinde uygulanan kimyasal ilaçların kullanılması uygun değildir. Bu kimyasal maddeler, saç derisinden emilip kana geçebilir.
Bazı kimyasal madde içermeyen organik saç boyaları mevcutsa da yine de tedbirli davranarak gebelik döneminde saç boyanÂması doÄŸum sonrasına ertelenmelidir.
Gebelerin saç kestirmelerinde ise, bir saÂkınca yoktur.
Hamilelerin beslenmesi

ÇocuÄŸun saÄŸlıklı olarak dünyaya gelmesi annenin beslenmesi ile yakından ilgilidir. ÇeÅŸitli toplumlarda yapılan incelemeler, gebelik öncesi kronik (sürekli) yetersiz ve dengesiz beslenenlerde ölü ve erÂken doÄŸumların, organları arızalı olarak doÄŸanların veya doÄŸumdan sonra hemen ölenlerin düzenli ve dengeli beslenenlere göre daha fazla olduÄŸunu gösÂtermiÅŸtir.
Anne adayları, hamilelik esnasında daha fazla enerji, protein, demir, kalsiyum ve vitaminlere ihtiyaç duyarlar.
Enerji: Gebelik sebebiyle kadıÂnın ağırlığı, ayda ortalama 1 kg. artar. Kadının enerji gereksiniÂmi, normal kiloÂsuna 1 kg ilâve olacak ÅŸekilde ayarlanmalıdır. Çünkü hamilelik sırasında fazla kiÂlo almak da saÂkıncalıdır. Tüm gebelikte ideal kiÂlo, boya göre uygun ağırlıÂÄŸa 9-12 kg. eklenmesidir.
Gebe kadınlarda en çok görüien saÄŸlık soÂrunu anemi (kansızhk)dir. Demir yetersizliÄŸinden kaynaklanan anemi, daha çok dengesiz beslenenlerde görülür. Gebe annelerin özellikle demir B6, BI2 vitaminleri ve folik asit bakımından zengin beslenmeleri gerekir.
Protein: BebeÄŸin büyümesi, ortalaÂma 925 gr. kadar protein depo edilmesi anlamına gelir. Günlük 15 gr. ilâve proÂtein alınması bebeÄŸin büyümesi için yeÂterli olacaktır.
Demir: Hamilelikten dolayı, ortalama 549 mgr. kadar demire ihtiyaç duyulur. Gebe kadına 20 mgr. kadar demir tavsiÂye edilir.
Kalsiyum: Bebek ortalama olarak 30gr. kalsiyum depo eder. Bunu karşılamak için, normal alıma ilâve olarak günlük 500 mg. kadar kalsiyum yeterli olacaktır.
Vitaminler
Hamilelikte özellikÂle, tiamin, riboflavin, niasin ve C viÂtaminleri önerilir. Ayrıca, güneÅŸi az gören annelere D vitamini almaları da tavsiye edilir.
Anne adaylarının, gebelikten dolayı artan ihtiyaçları karşılamak için, normal zaÂmandaki beslenmesine ilâve olarak ÅŸunlaÂrı alması tavsiye edilir:
* 1-2 su bardağı süt veya yoğurt,
* 1-2 kibrit kutusu büyüklüğünde peynir,
* Sebze, meyve et ve kuru bakliyat grubundan I porsiyon.
* Ayrıca demirin kullanımını kolaylaştıran C vitaminince zengin besinler alınması çok faydalıdır,
* Gebe kadınlar yemekle birlikte çay içmemeli, yeri ne taze sıkılmış meyve suyu veya süt içmelidirler.
Emziren kadınların beslenmesi

BebeÄŸini emziren anneler, verdikleri süt için gere yi yediklerinden veya hamilelik sırasında depo ettikle lar. Süt veren kadın, kendi ihtiyacına ek olarak verdiÄŸi sütün karşılığı olan protein, mineral ve viÂtaminleri almak zorundadır. EÄŸer almazsa, bunları kendi vüÂcudundan harcar, bunun sonuÂcunda da saÄŸlığı bozulabilir.
Emziren annelerin; süt, sebÂze, meyve, et ve bakliyat gruÂbundan dengeli ve düzenli beslenmeleri gerekir. ToplumumuzÂda, emziren annelere süt yapsın diye bol ÅŸekerli ve karbonhidratlı yiyecekler verilir. Bu yanlış ve tek yönlü bir beslenme tarzıdır. Bu sebeple de anneler emzirirken kilo vermek bir yana fazlasıyla kilo alırlar.
Gebelikte normal ağırlığına ilâveten 9 kg. alan I anne depo ettiÄŸi yaÄŸları süt verirken harcayabilir. GebeÂlik esnasında yaÄŸ depolamamış olanlar ise, emzirirken kilo verebilirler.
Doğum sırasında nefes alış

Nefes alıp verme, aÄŸrının kontrol altına alınmasına yardımÂcı olur ve doÄŸum sırasında doÄŸru nefes alıp vermenin son derece büyük yararı olacaktır. Kasılmalarınızın baÅŸladığı ilk aÅŸamada doÄŸal olarak rahat ettiÄŸiniz bir pozisyon alarak farkmdalığınızı nefesiniz üzerine odaklayın. Nefes veriÅŸiniÂze yoÄŸunlaşın. VerdiÄŸini/ nefesle birlikte tüm geriliminizi ve aÄŸrınızı dışarı attığınızı hayal edin.
Bir kasılma baÅŸladığında yavaşça, derin bir nefes alın ve sonra aldığınız nefesi kasılma bilene kadar olabildiÄŸince yavaÅŸ verin. Kasılmayı doruk noktasına ulaÅŸtıktan sonra geÂri çekilen bir dalga gibi göreceksiniz. Bir sonraki kasılmaÂnın ne zaman geleceÄŸi ile ilgili tahminler yapmaya çalışmaÂyın. 0 an neler olup bittiÄŸine odaklanın ve buna uygun davranmaya çalışın.
DoÄŸum sırasında bağırmak yararlı olabilir, çünkü aÄŸrınız azalıyormuÅŸ gibi hissederek yatışmanıza yardımcı olacaktır. Çekinmeyin. Herhangi bir ses çıkarmak için aÄŸzınızı açtığıÂnız zaman vajinanız da rahat olacaktır. Ancak diÅŸlerinizi sıkmak, boynunuzdaki kasların kasılmasına ve gerginlik hissine neden olacaktır. YumuÅŸak ve ritmik hareketlerle iki yana veya ileriye ve geriye sallanmak da karın kaslarının gevÅŸemesine ve aÄŸrının azalmasına yardımcı olur. DoÄŸum boyunca bedeninizin her zaman mümkün olan en rahat pozisyonda olduÄŸundan emin olun. Uzanın ve normalde bir yoga seansından sonra gevÅŸemek için dinlediÄŸiniz müziÄŸi dinleyin. Böylelikle beyniniz bu koÅŸullarda da gevÅŸemeye koÅŸullanacaktır.
Doğum duruşları

Pek çok doktor doÄŸum yapan bir kadının sırt üstü uzanÂmasını tercih ala. çünkü bu pozisyon doktorun iÅŸini koÂlaylaÅŸtırır. Ancak yerçekiminin de anneye destek olduÄŸu duruÅŸ pozisyonlarında doÄŸum çok daha kolay olur. BaÅŸka bir deyiÅŸle, vajinanın yere dönük durması gerekir. Sırt üstü uzanmak, omurga üzerindeki geniÅŸ sinirler üzerine yük bindirerek büyük oranda doÄŸum sırasında çekilen sancıya neden olur. Ayrıca rahmi ve plasentayı besleyen kan daÂmarları üzerinde de baskı yaratarak, kan akışını azaltır.
DoÄŸum yaparken olması gereken en doÄŸal duruÅŸlardan biri destek alarak çöküş pozisyonudur. Ancak Kedi Esnemesi pozisyonunda olduÄŸu gibi ellerinizin ve dizlerinizin üzerinde durmak da baÅŸka bir seçenek olabilir. DoÄŸumun ilk aÅŸamalarında Ayakkabıcı Pozu veya sadece baÄŸdaÅŸ kurarak oturmak da çok rahat olabilir. DoÂÄŸumun son aÅŸamalarına kadar hareket halinde olabilmek önem taşır.
Fetüs nasıl büyür?

Hamilelik sırasında normal ağırlığınının yüzde 20 oranında artması olasıdır. İlk üç aylık dönemde kilo artışı genellikle düşük seviyededir. 0,7 ilâ 1.4 kg arasında kilo arlısı olur. Ancak ikinci ve üçüncü üç aylık donemler itibariyle kiÂlonuz her hafta 350-450 gr. artacaktır. Hamilelik döneminde alınan kilo fetüs, plaÂsenta, büyüyen rahim ve göğüsler, fazla dan kan hacmi, depolanmış besinler ve ilave sıvıdan meydana gelir. Pelvik tabanı kasları (aÅŸağıda) rahim, rektum ve mesaneyi desÂtekler. Dolayısıyla hamilelik sırasında güçlendirilmiÅŸ olmaları yararlıdır.



