Tübal gebelik neden meydana gelir ?

a.Tübal gebelik genellikle gebelikten önce Fallop tüplerinin iltihaplanmış olmasından ileri gelmektedir. Vakaların % 25′ine önceden salpenjit geçirmiÅŸ olan kadınlarda rastlanmaktadır.

b.Çocuk düşürmeden veya doğumdan sonra meydana gelen bir enfeksiyondan.

c.Bir tüpün mekanik basıncına, eğrilmesine veya tıkanmasına neden olan yumurtalık veya rahim tümörleri.

d.Önceden meydana gelen bir peritonit (karın boşluğu iltihaplanması).Bu iltihaplanma bir tüpte yapışmalar meydana getirmiştir ve kanalını tahrif etmiştir.

e.Bir tüpte doğuştan gelen şekil bozukluğu.

f.Tamamen nomal görünen kadınlarda bilinmeyen ve teşhis edilemiyen nedenler.

Tübal gebeliğin belirtileri nelerdir ?

Tübal gebeliğin kopma olmadan erken safhalarında genellikle bir âdeti gelmez, fakat hafif dölyolu lekelemesi yapar. Özellikle cinsel temastan sonra alt karın bölgesinde sancı duyulur. Erken gebelikte görülen bütün belirtiler sabah bulantısı, göğüs kabarmaları, vb. tübal gebelikte de rastlanır.
Tübal gebelik kopma yapınca, yukarıdaki belirtilerden sonra şiddetli şok, bayılma, hızlı nefes alma, karın ağrıları, omuzlar bölgesinde sancı ve rektumda baskı görülebilinecektir.

Yumurtalıkların fonksiyonları nelerdir ?

a.Döllenmemiş bir yumurtanın peryodik imali. Her yumurtalığın korteksinde binlerce döllenmemiş yumurta bulunmaktadır. Bunlardan biri her ay Fallop tüplerinin huni biçimindeki ağzına itilmektedir. Bu işleme yumurtlama (ovulasyon) denmektedir. Yumurta erkek menisi (sperması) ile döllenirse işlem duraklar. Döllenme gerçekleşmezse âdet devam eder. Yumurtlama ile âdet arasındaki süre yaklaşık ondört gündür.

b.Yumurtalıklar deÄŸiÅŸik hormonlarını üretirler ve kan akımına ifraz ederler. Bu hormonlara estrogen ve progesteron denir. Bunlar yumurtlamayı ve âdetleri ayarlarlar, gebelik olduÄŸu zaman onun devamına yardımcı olurlar ve kadın karakteristiklerinin geliÅŸmesiyle sorumludurlar: Göğüslerin geliÅŸmesi, kılların dağıl­ma alanları, kadının kendisine özgü vücut yapısı ve sesi.

Yumurtalık tümörlerinin ameliyatı gerektirecek olanları hangileridir ?

a.Çapı beş santimden fazla olan ve yapılan her muayenede inatla beliren bütün tümörler ameliyatla alınmalıdır.
b.Hızla büyüyen her yumurtalık tümörü ameliyatla alınmalıdır.
c.Yumurtalıkta tümör bulunduÄŸu taktirde karın bölgesinde herhangi bir akıntı görülürse bu tümör muhakkak surette alınma­lıdır.
d.Aşırı kilo kaybı, kansızlık, zafiyet, gibi belirtiler gösteren bir yu. murtalık tümörü derhal alınmalıdır.
e.Yumurtalıkta bir tümör görülmüşse ve endometrial hiperplazi teşhis edilmişse, ameliyat yapılması gerekecektir.

Yumurtalıklardan ameliyat olduktan sonra aşağıdakiler hangi süreden sonra yapılabilinir ?

Banyo => Ä°ki hafta.
Otomobil kullanma => Dört hafta.
Ev işlerine dönüş => Altı hafta.
İşe dönüş => Altı hafta.
Cinsel temasta bulunmak => Altı hafta.
Vagina lavajı => Altı hafta.

Normal yumurtalık fonksiyonu için iki yumurtalık da gerekli midir ?

Hayır. Normal fonksiyon için bir yumurtalık ve hattâ bir yumurtalığın bir kısmı bile yeterlidir.

a.Yumurtalıkların iyi çalışmaması ile birlikte kistler de bulunmaktaysa ameliyat yoluyle her yumurtalıktan kıskı şeklinde birer parçanın alınması çok kez hastalığı gidermektedir.

b.Bazı hallerde yumurtalıkların ifrazat yapmasını teşvik ve tahrik için küçük dozajlarda X ışınları radyasyonu yararlı olmaktadır.

c.Eğer yumurtalıkların görevlerini yapamamaları, tiroid veya hipofiz salgı bezlerinin iyi çalışmamasından ileri gelmekteyse, o zaman yumurtalıklardaki düzensizliğini ortadan kaldırabilmek için önce bu bezlerdeki kusurlar gerekli tedavi ile giderilmelidir.

d.Normal dönemin yerine getirilmesi için ayarlı dozajlarda estrogen ve progesteron hormonları verilmesiyle yapılacak olan bir dönem tedavi de yararlı olabilecektir.

e.Son zamanlarda yapılan deneylerde yumurtalıkların normal fonksiyonlarına dönmelerini temin için kortizonun yararlı olduğu tespit edilmiştir.

Kadın cinsel organları

Kadın cinsel organları erkektekinden daha karmaşıktır. İçte karnın alt bö­lümünde rahim ya da dölyatağı (uterus) ile sağda ve solda yumurta kanalları (fallop borusu) ve yumurta­lıklar yer alır. Rahmin alt ucu bir bo­yun oluşturarak vajinanın içine doğ­ru uzanır (serviks). Vajina dış cinsel organlara açılır; bunlar idrar yolu (üretra), klitoris (bızır) ve vulvadan oluşur.

Klitoris
Halk dilinde bızır adı verilen klitoris birçok bakımdan küçük bir penis gi­bidir. İçinde boylu boyunca uzanan aynı türden üç tüp vardır ve kadın uyarılınca klitoris de şişer ve sertle­şir. Sinir uçlarıyla dolu olduğu için, dokunmaya son derece duyarlıdır ve klitorisin uyarılmasıyla kadında cinsel uyarılma sağlanır ama şiddet­li ya da sert hareketler ağrıya neden olabilir.

Vulva
Vulvada iki deri tabakası vardır: dış­taki daha kalın olana dış dudaklar, içteki daha ince olana da küçük du­daklar adı verilir. Normalde bunlar üst üste gelerek vajina aÄŸzını sıkıca kapatır, ama ayrılırlarsa vajina aÄŸzı görülebilir. Daha önce hiç cinsel iliş­kiye girmemiÅŸ ya da tampon kullan­mamış bir kadında vajina aÄŸzını çevreleyen ve himen (“kızlık zan”) adı verilen ince bir zar bu giriÅŸi daha da daraltır. Çok seyrek olarak hi­men vajina aÄŸzını bütünüyle kapa­tarak âdet kanamaları baÅŸlayınca ka­nın içerde toplanmasına neden olur. Bu durumda küçük bir ameli­yatla himeni kesmek gerekir. Bazı kadınlarda ise himen yırtılır ve ka­lıntıları vajina giriÅŸine hafif girintili çıkıntılı bir görünüm kazandırır. Kü­çük dudakların içinde, vajina aÄŸzı­nın hemen üzerinde küçük bir doku tomurcuÄŸunda üretranın (idrar yolu) aÄŸzı yer alır.

Vajina ağzının alt bölümünde iki tarafta birer Bartholin bezi bulunur. Bunların ürettiği sıvı cinsel birleşme sırasında vajinanın kayganlaşmasını sağlar. Bazen bu bezler enfekte olur ya da bir kist nedeniyle şişer ve an­tibiyotik kullanmak ya da küçük bir ameliyat yapmak gerekebilir.

Vajina
Vajina tüp şeklindedir ve normalde yaklaşık 10 cm uzunluğundadır. Va­jinanın vulvaya yakın alt bölümü güçlü kaslarla çevrilidir ve penisin vajinaya rahatça girebilmesi için bu kasların gevşemesi gerekir. Öte yandan, bu kaslar çok gevşerse (bel­ki çocuk doğurduktan sonra) cinsel ilişki hem erkek hem de kadın için daha az haz verici olabilir ve kasların güçlenmesi için özel bazı egzersiz­lerin yapılması gerekir.

Ãœstte rahim boynu (serviks) vaji­na içine doÄŸru girer. Servikal sürüntü testi ya da “smear” yapılacağı zaman spekulum adı verilen bir alet yardımıyla vajina açılır ve rahim boynu görünür hale getirilir; bura­dan yavaşça biraz doku ve salgı ör­neÄŸi alınarak bir lama yayılır ve mik­roskopta incelenir. Kadınların çoÄŸu, cinsel birleÅŸme sırasında penisin tekrarlanan darbelerinden olduÄŸu gibi, rahim boynuna doÄŸrudan ba­sınç yapılmasından rahatsız olur.

Vajina duvarları kıvrımlıdır. Kadın cinsel olarak uyarılınca vajinanın üst üçte ikilik bölümü uzayarak penise bütünüyle uygun hale gelir.

Rahim
Rahim ya da döl yatağı, ucu (rahim boynu) aşağıya doğru bakan bir üç­gen biçimindedir. Rahim boynu ise vajinaya açılır. Kadınların çoğunda rahmin gövdesi hafifçe öne eğiktir ve önünde yer alan idrar kesesinin üzerine doğru yatmıştır. Bazı kadın­larda da rahim arkaya doğru yatmıştır; genellikle bunun herhangi bir sa­kıncası yoktur, ama doktor servikal sürüntü örneği almak için rahim boynunu bulmakta biraz zorlanabilir! Üst köşelerin her ikisinde de yanlara açılan kısa iki kol şeklinde yumurta kanalları (fallop boruları) vardır. Yu­murta kanallarının uçlarındaki par­mak benzeri doku her iki tarafta da yumurtalıkları kuşatır. Kadında kısır­laştırma ameliyatı sırasında bu yu­murta kanalları kesilerek bağlanır ya da bir mandalla kapatılır.

Rahim esas olarak kaslardan olu­şur ve görevi gebelik sırasında bü­yüyen fetüsü barındırmak ve doğum sırasında kasılmalarda bebeğin dışa­rı çıkmasını sağlamaktır. Gebelik sı­rasındaki genişleme yeteneği olağa­nüstüdür; hacmi altı mililitreden do­kuzuncu ayda dört litreye kadar çı­kar. Normalde boyu yaklaşık yedi santim kadardır.

Rahmi kaplayan örtü, hormonların etkisi altında her ay yenilenir. Gebelik gerçekleşmezse, bu örtü oluşma sürecinin sonunda, ortalama 28. günde bir âdet kanamasıyla (regl, aybaşı) atılır. Bununla birlikte âdet döngüsü çok değişken olabilir ve birçok kadında âdetler çok dü­zenli değildir.

Gebelik gerçekleşirse, fetüs için hazırlanan rahmin örtüsü oluşumu­nu sürdürür; fetüs bu örtüye bağla­narak gelişmeye başlar. Bu nedenle âdetin gecikmesi bir kadına gebe kalmış olabileceğini düşündüren ilk işarettir.

Yumurtalık
Yumurtalıklarda yumurtalar vardır. Her yumurta bir hücre kümesiyle çevrilmiÅŸtir. Her ay bir yumurta “ol­gunlaşır” ve çevresindeki hücre kü­mesi büyür. Sonunda bu yumurta yumurtalığın yüzeyinden kopar ve yumurta kanallarının parmaksı uzan­tıları tarafından kanala çekilir. Bu olaya ovülasyon ya da yumurtlama adı verilir. Kanalda ilerleyen yumur­ta hücresi spermle karşılaşırsa, ora­da döllenir. Normalde ovülasyon âdet kanamasının ilk gününden yak­laşık 14 gün sonra gerçekleÅŸir.

Serviks

Serviks dölyolunda görünen rahimin (dölyatağının) bir parçasıdır. Dölyolundan rahimin içinde uzanan serviks ortasında bir kanal (serviks kanalı) bulunan küçük, sert ve adaleli bir organdır. Doktor muayenehanesinde yapılan bir pelvis muayenesinde serviks, rahimin gözle görülen tek kısmıdır.

Serviks nasıl muayene edilir ?
Spekulum adlı aynalı özel bir âlet dölyoluna sokularak muavene edilir.

Serviksin fonksiyonu nedir ?
a.Rahim boşluğuna bakterilerin veya başka yabancı cisimlerin girmesini önler.
b.Meninin (spermanın) rahim boşluğuna girmesine müsaade eder.
c.Gebelik süresinde gelişen cenini korur.
d.Doğumda çocuğun çıkabilmesi için açılıp yol verir.

Serviks yangısı nedir ?
Serviksin iltihaplanması halidir.

Serviks yangısının çeşitli türleri nelerdir ?
a.Serviks aşınması (erozyon). Dölyolundaki serviks kanalının açı­lışında beliren derisi sıyrık (raw) ve kızarmış bir alan. Bu du­rum aslî olabilir ve bir gelişme noksanlığından serviksi kapla­yan normal zarların bulunmayışından dolayı genç kızlarda rast-lanılabilinir. Aşınmalar doğumda meydana gelen bir zedelen­meden veya ameliyatta ya da kürtajlarda meydana gelen arıza­lar ve genişlemeler şekilde tâli de olabilir.
b.Serviks yangısında kistler. Bu durum yangı iyileşmekteyken yan­gılı bir serviks üzerinde küçük kistlerin gelişmesidir. Serviksin sathı iyileşirken bazı guddeleri kapalı kalarak kist teşekkülüne neden olurlar.
c.Hipertrofik serviks yangısı. Bu durumda bütün rahim yapısı üze­rinde büyüyen büyük bir cisim peydahlanmaktadır. Bu hal çok kez kist teşekkülünden ve serviks aşınmasıyla ilişkili olarak mey­dana gelmektedir.
d.Kronik serviks yangısı. Yukarıda sayılı durumların tekerrürü­dür.

Serviks yangısının nedenleri hangileridir ?
a.Bakteriler, mantarlar veya parazitler.
b.Doğumda veya ameliyatta meydana gelen zedelenmelerde tâli derecede iltihaplanma.
c.Serviksin normal örtü tabakasında doğuştan gelen bir hata

Serviks yangısının belirtileri nelerdir ?
a.En yaygın belirti döyolu ifrazatıdır. Sümüksü bir halde olan if­razat renksiz, beyaz veya sarımsı bir renkte olabilmektedir.
b.Cinsel temastan sonra döyolu kanaması.
c.Ciddî hallerde âdet kanaması normalden daha ağır olabilir, âdet öncesi ve âdet sonrası bir iki gün lekelemelere sebep olabilir.

Serviks yangısı gebe kalmaya engel olabilir mi ?
Bazı hallerde evet. Bu gibi durumlarda kadının gebe kalabilmesi için serviks yangısının tedavisi gereklidir.

Serviks yangısı nasıl tedavi edilir ?
a.Bir enfeksiyon varsa, gerekli ve özel ilâçlarla ortadan kaldırıl­malıdır.
b.Lavajlarla enfeksiyon kontrol altında tutulabilinir. Asitli lavaj bir mantardan veya parazitten ileri gelen bir enfeksiyonun te­kerrür etmesini önleyebilir.
c.Serviksin basit bir aşınması gümüş nitart uygulanması yoluyle veya kote’rizasyonla tedavi edilebilir.
d.Daha yaygın aşınmalar veya kist teşekkülleri, koterizasyon gibi daha aktif ve kuvvetli tedavi usullerini gerektirir.
e.Kronik serviks yangısı koterizasyonla tedavi edilebilecekse de, daha ciddî hallerde hastanın hastaneye yatırılması ve serviksin kesilmesi amputasyon gerekecektir.

Serviks koterizasyonu nasıl yapılmaktadır ?
Bu işlem doktor muayenehanesinde yapılmaktadır. Metal uçlu ve elektrikle ısıtılan bir âletle servikse ensizyonlar yapılarak açılmaktadır. Çok sayıda yapılan yakıcı ensizyonlar aşman ve enfekte olan dokuları öldürerek bunların, alttaki sıhhatli dokuların üzerinden ayrılarak dökülmelerine neden olmaktadır. Zamanla, sıhhatli dokular yeniden büyüyecek ve bütün serviksi kaplayacaktır.

Serviks koterizasyonu ağrılı bir operasyon mudur ?
Hayır. Hasta için fazlasiyle sıkıntılı bir işlem değildir. Dölyolunda biraz sıcaklık hissedilecek ve operasyondan sonra kramplar meydana gelebilecekse de, hiçbir arıza veya sakatlık olmayacaktır.

Serviks koterizasyonu operasyonu ne kadar sürer ?
îyi bir jinekologun ellerinde ancak birkaç dakika.

Serviks koterizasyonundan sonra hastada ne gibi geliÅŸmeler beklenebilir ?
Vakaların büyük çoÄŸunluÄŸunda dölyolundan bir hafta ilâ on gün artan bir ifrazat meydana gelecektir. Bu ifrazat kalın, fena kokulu ve gri renkte olabilecektir. Yedi veya sekiz gün sonra dölyolu kanaması meydana gelebilecektir. Bunlar enfekte olan çürük dokula­rın ayıklanmasından ileri gelmektedir.

Serviks koterizasyonundan sonra ne gibi tedbirlerin alınması gerekmektedir ?
Hasta oniki ile ondört gün arası lavaj ve cinsel temastan kaçınmalıdır.

Serviks yangısı veya aşınması halleri tekerrür ederler mi ?
Evet. Bunlar tekerrür ederse tedaviye yeniden başlanması gereklidir. Hafif bir tekerrür çok kez görülebilinir, ancak derhal tedaviye başlanılırsa bu çabucak geçer.

Servikste görülen her anormal vakada jinekolog kanser ihtimalini araştırmalı mıdır ?
Evet. Yetenekli bir jinekolog hangi vakaların daha fazla araştırma gerektiğini bilecektir. Eğer teşhisinde bir şüphesi varsa bir kanser (Papanikolau) smiri alacak ve şüphelendiği alanda bir biyopsi yapacaktır.

Serviks polipi nedir ?
Serviksten yükselen küçük selim bir tümördür. Bir bezelye tanesî, kiraz veya üzüm büyüklüğünde olup, çok kez de bir sapı bulunmak­tadır.

Serviks poliplerinin geliÅŸmesinin sebebi nedir ?
Sebebi bilinmemektedir. Bu polipler hem genç ve hem de yaşlı kadınlarda gelişebilmektedir.

Serviks poliplerin belirtileri nedir ?
Dölyolu ifrazatı, âdetler arası lekelemeler, âdet öncesi ve sonrası lekelemeler ve kramplar. Bütün bu belirtiler birer birer tezahür edebilir, beraberce görülebilir veya herhangi bir belirti olamayabilir de.

Serviks polipi nasıl tedavi edilir ?
Bir jinekolog muayenehanesinde alınmaları icabeder. Bazı hallerde hastanın hastaneye yatması gerekli olabilir. Çok az rahatsızlık veren hafif bir ameliyat türü ile bu polipler almabilinmektedir.

Poliplerin tekerrür etme eğilimleri var mıdır ?
Bir polip bir kez alındı mı bir daha büyümeyecektir. Ancak, polip çıkarmış olan bir kadın başka polipler çıkarma eğiliminde olabilir. Bu poliplerin de alınması gereklidir.

Serviks polipleri habis olur mu ?
Çok nadir hallerde.

Serviks polipleri gebeliÄŸi engeller mi ?
Genellikle hayır.

Serviks. hipertrofisi nedir ?
Serviksin fazla büyümesi veya uzamasıdır. Bu hal iltihaplanmayla veya iltihaplanma olmadan da meydana gelebilir. Çok vakalarda bu durum sistosel veya rektosel ile ilişkili görülür.

Serviks hipertrofisi neden olur ?
Nedeni bilinmemektedir.

Serviks hipertrofisinin belirtileri nedir ?
Hastalık sistosel ve rektosel ile ilişkili görülmektedir. Belirtilerinde idrarda ve anusde rastlanır. Hastalık eğer tek başına gelmişse; belirtileri dölyolunda bir basınç veya dölyolu ağzında bir kütlenin çıkıntı halinde görülmesidir.

Serviks hipertrofisi evlilik iliÅŸkilerine engel olur mu ?
Evet. Dölyolunda bir kütlenin bulunuşu cinsel teması imkânsız hale getirebilir. Cinsel temasta sancı duyulması, büyüyen serviksin yer değiştirmesinden ileri gelebilir.

Serviks hipertrofisinin tedavisi nasıl yapılır ?
Hastalık sistosel veya rektosel ile iliÅŸkili ise, serviks dölyolunda yapılacak bir plâstik ameliyatın bir bölümü olarak alınacaktır. EÄŸer hipertrofi tek başına geliÅŸmiÅŸse serviks ampütasyonu ‘yapılacaktır.

Serviks ampütasyonu ciddî bir ameliyat mıdır ?
Hayır. Basit bir ameliyat olarak kabul edilmektedir. Çok az risk taşıyan bu ameliyat, ameliyat sonrası da fazla herhangi bir rahatsızlığa yol açmamaktadır.

Serviks ampütasyonu için ensizyon (kesit) nerede yapılmaktadır ?
Tamamen dölyolu kanalı içerisinde.

Serviks ampütasyonu için hastanede ne kadar süre kalınması gereklidir ?
Yaklaşık beş veya altı gün.

Serviks ampütasyonundan sonra ne gibi tedbirlerin alınması gerek mektedir ?
Hastanın tam anlamıyle nekahet bulması için üç veya dört haftalık bir süre gerekmektedir. Cinsel temas ve lavaj yaklaşık altı hafta yasaklanmaktadır.

Serviks ampütasyonu gebe kalınmasını engeller mi ?
Serviks kesildikten sonra kadın gebe kalabilir. Ancak, doğum büyük bir ihtimalle sezaryen ameliyatı ile gerçekleşebilecektir. Serviks ampütasyonundan sonra çok kez serviks çocuğun çıkmasını gerektirecek kadar genişleyemiyecektir. Ayrıca, doğum sırasında bu alt kesimin kopma tehlikesi de her zaman mevcut olacaktır.

Serviks ampütasyonu kanser gelişmesine yol açar mı ?
Hayır.

Serviks kanserine genellikle hangi yaşlarda rastlanmaktadır ?
Her yaşta olabilir. Ancak çoğunlukla kırk ile altmış yaşları arasındaki kadınlarda rastlanmaktadır.