Meme kanseri ve menopoz

Meme kanseri günümüz kadının en büyük endiÅŸe kaynaklarından biridir. Özellikle de, elli yaşının üstünde herkes için korkutucu bir olgudur. Meme kanserine yakalanan kadınların dörtte üçü elli yaşının üstündedir. Tam menopoza girerken bir de meme kanseri endiÅŸesiyle kıvranırız. “Sekizde bir” terimini bir yerlerden duymuzsunuzdur. Bu, sekiz kadından birinin (büyük olasılıkla yetmiÅŸ yaşından önce) yaÅŸamı sırasında meme kanseri olacağı anlamına gelir.

Nevvsday dergisinde Ridgely Ochs tarafından kaleme alınan özel bir raporda kansere yakalanma olasılığının yaÅŸla arttığı belirtilmiÅŸtir. ÖrneÄŸin, otuz-kırk yaÅŸları arasındaysanız bu olasılık 237′de bir. Elli-altmış yaÅŸlanndaysanız kırk ikide bir. Altmış-yetmiÅŸ yaÅŸları arasındaki kadınlarda bu risk otuzda bir. YetmiÅŸ-seksen yaÅŸları arasındaysa, yirmi beÅŸte bir. DoÄŸumla ölüm arasındaysa, sekizde bir. Bu veriler Ulusal Kanser Enstitüsünden alınmıştır.

Menopoza giren kadınların hormon takviyesi tedavisi konusunda kaygı duymalarının nedeni meme kanseri riskidir. Hormon almalı mıyız? Bunun meme kanseriyle ilişkisi var mı? Ne yazık ki, yeterince uzun dönemde denenmediği için araştırma sonuçları net değildir.

Kısa dönemde yapılan denemelerde eğer kısa süre ve düşük dozda hormon kullanılırsa riskin artmadığı belirlenmiştir. Ancak uzun süre (ve yüksek dozlarda) alınırsa, meme kanseri oluşabilir.

İstatistikler meme kanseri vakalarının arttığını göstermektedir. Son yirmi yılda yüzde yirmi dört oranında artış görülmüştür. Tehlikeli boyutlarda artış olduğu halde yine de bu hastalık konusunda pek fazla bir şey bilmiyoruz. Medya da bu konuyla yakından ilgilenmektedir. İnanması güç, ama ne yazık ki, kadınlar üzerine araştırmalar daha yeni başladı. Günümüzde kadınlar kamuoyu oluşturup konunun üstüne gitmeye başlayınca bu konuya daha çok ilgi gösterilir oldu.

Kadınlar ön plana çıkıp konuşmaya başladığı için Ulusal Sağlık Örgütleri meme kanseri, osteoporoz ve kalp hastalıklarıyla beslenme arasındaki ilişkiyi araştırmak üzere geniş çapta bir araştırma başlattı. 2007 yılında sonuçlanacak bu araştırmadan daha önce de bahsettim.

Çoğumuz için bu tarih menopozda hormon takviyesi konusunda seçim yapabilmek için geç de olsa, en azından kız kardeşlerimize, kızlarımıza ve torunlarımıza yararlı olacak istatistik bilgi sağlayacaktır.

Her ne kadar bütün sonuçlar alınmamışsa da, bazı olumlu bilgiler de yok değildir. Ne kadar çok bilirsek, iyileşme ihtimalimiz o kadar çok olur.

Meme kanseri tam olarak nedir ?

Memede oluşan habis (kötü huylu) tümörlerdir. Kontrol edilemeyen hücre oluşumunun sonucudur. Diğer organlara sıçrama olasılığı vardır. Kanser hücreleri diğerlerine oranla daha çabuk büyür. Habis bir tümör mamografide görmenize veya, göğsünüzde elinizle hissedecek hale gelene dek beşle yirmi yıl arasında bir süre geçebilir.

Amerikan Kanser DerneÄŸine göre en çok rastlanan belirti memede bir yumru veya, sertleÅŸmedir. DiÄŸer belirtiler, memelerin dış hatlarında deÄŸiÅŸiklik, örneÄŸin bir göğsün diÄŸerinden ÅŸiÅŸkin olması gibi, meme derisinde düzleÅŸme veya çukurlaÅŸma, kırmızılık veya, portakal kabuÄŸuna benzer pütürlü bir görünüştür. Meme baÅŸları geri çekilebilir, memeden bir akıntı gelebilir. Bu belirtilerle karşılaÅŸtığınızda hiç zaman kaybetmeden doktorunuza baÅŸvurmalısınız. Hâlâ adet görüyorsanız, ÅŸiÅŸme veya, hassasiyet aylık kana­malara baÄŸlı olabilir. Bu da doÄŸaldır. Ancak, ne olursa olsun bu deÄŸiÅŸikliklerden doktorunuza bahsetmelisiniz.

Beş yumrudan dördünün iyi huylu olduğunu unutmayın. Bu nedenle, bir yumrunun varlığını hissederseniz, hemen kendi kendinize sonuçlar çıkarmayın. Düzenli olarak doktor kontrolünden geçip mamografi çektirmeyi ihmal etmeyin. (İlerleyen bölümlerde bu konuyla ilgili ayrıntlı bilgi vereceğim.)

Memelerde gelişen en genel marazı teşekküller hangileridir ?

Kistler: Bunlar genellikle otuzbeş ile kırkbeş yaşlan arasındaki kadınlarda olmaktadır. Bunlar bir bezelye tanesi boyunda tek, küçük ve yuvarlak şekillerde gelişmekte ve bazen bir limon veya portakal kadar büyümektedir. Kistler çok kısmî olma temayülü­nü göstermektedir.

Adenomalar; lifli ve kistli adenomalar: Bunlar genellikle onsekiz ile otuzbeş yaşlan arasında genç kadınlarda gelişmekte ve sancı, ağrı yapmayan yumrular halinde olmaktadır. Bunlar da bir be­zelye tanesi kadar küçük, bir limon veya portakal kadar büyük olabilmektedir.

Süt kistleri (galaktosel): Bunlar çocuk doğurmuş kadınlarda bir süt kanalının tıkanmış olmasından meydana gelmektedir.

Kanal arası «papilloma»lar: Bu tümörler bir meme kanalı içeri­sinde meydana gelen siğil biçimi teşekküllerdir ve memeden yeşi­limsi, sarımsı, veya kanlı bir ifrazat geldiği zaman teşhis edilir. Bunlar, muayene eden doktorun durumu anlayamayacağı kadar küçük olabilirler. Genelikle otuzlarında ve kırklarında olan ka­dınlarda meydana gelir.

Yağ nekrozu ve «hematoma»: Bu durum memeye direkt çarpma­dan ileri gelen bir zedelenme ile meydana gelir. Bunlar memede ya bir kısım yağ dokularının yok olmasından veya meme içeri­sinde kanamadan meydana gelen bir kan pıhtısından gelişir. Yağ nekrozundan meydana gelen yumru çok kez meme kanserinden meydana gelen yumruya benzemektedir.

Kanser: Bu memenin herhangi bir tarafında meydana gelebile­cek sert, küçük ve ağrı yapmayan yumrular olarak görülmekte­dir. Kırk ve elli yaşlarında kadınlar meme kanserine en fazla yatkın olmakta iseler de, hastalık daha, yirmi ve otuz yaşlarında ve daha yaslı, altmış ve yetmiş yaşlarında olan kadınlarda da gelişmektedir.

Erkek memelerinde meydana gelen en yaygın durumlar hangileridir ?

a. Erginlik yumruları. Bu onbir ile onyedi yaşları arasında geliş­mekte olan erkeklerde meydana gelir ve meme başının altında sert, yuvarlak ve hafif ağrıya neden olan şişkinlikler halinde meydana çıkarlar. Bunların herhangi bir tedaviye ihtiyacı yok­tur ve birkaç ay içerisinde kendiliklerinden kaybolurlar.

b. «Jinekomasti». Bu genç erkeklerde bazı hallerde meydana gelen acayip bir durumdur ve memelerin, kadın memeleri biçiminde gelişmesinden ibarettir. Bu erkekler üzerinde yapılan araştırma­lar başka gudde anormalliği göstermiştir. Eğer bu şekilde meme_ leri gelişen bir erkek, psikolojik bakımdan bir rahatsızlık çek­memekte ise herhangi bir tedavi metodu gerekmemektedir. Eğer böyle bir rahatsızlık çekmekte ise, meme dokuları ameliyatla alınmaktadır.

c. Adenoma hastalığı Cadonomatöz hastalığı). Elli, altmış ve daha yaÅŸlı erkeklerin memeleri bazen aşırı büyüme halleri göstermek­tedirler. Bu gibi meme dokularının habis olup olmadıklarını tes­pit edebilmek için alınması gerekmektedir ‘

d. Kanser. Erkekte meme kanserine nadiren rastlanmaktadır. Te­davisi kadın kanserlerindeki uygulamaların aynıdır.