Susam yağı

Japonlar onu aşırı ÅŸekilde tüketirler, Okinavva’lılar ise ölçü dışına çıkmazlar. Ne olursa olsun susam tohumu çok fazla kalsi­yum taşır ve iyi yaÄŸlar açısından zengindir. DoÄŸal olarak güzel bir ÅŸekli vardır, bu iki besleyici özelliÄŸi saÄŸlık için gereklidir.

Günlük yemek olarak 3 fikir
* Ekmeğin üzerine katılarak.
* Karışık salatalara ya da kızartılmış sebzelere serpiştirile­rek.
* Fırın güvecinde galeta unu yerine serpiştirilerek.

Su yosunu

Sadece Okinawa’da üretilmez, ama en çok orada tüketilir! Su yosunları Okinawa’lıların günlük beslenmelerinde büyük yer kaplar.

Hiçbir su yosunu toksik deÄŸildir, bu yenilebilenler arasında sayılmasını saÄŸlayan iyi bir sebeptir, ama aralarında bazıları ger­çekten deniz hazinesidir, onları keÅŸfederken aÄŸzınız açık kala­cak. Kombu, bu Okinavva’nın bir numaralı su yosunu. Okinawa’lılar onu her yerde ortaya çıkarırlar. Nori makis (suÅŸi) ya­pılır. Hijiki, L’aasa ve mozuku (takma adı “meleklerin saçı”) sürekli olarak çorbalarda ve diÄŸer salatalarda kullanılırlar. Wa-keme’ye gelince antihipertansiyonların içinde yer alır, ama di­şil hormonlarını düzenleyen dengede tutan ve kanser (göğüs, yumurtalık, rahim) hormonlarının geliÅŸimine karşı olan fo-cus’tan daha fazla alınmamalıdır. Ä°yot içeriÄŸi olarak altın made­ni gibidir. Ya da iyot salgı bezi tiroidleri için iy bir kaynaktır; ek­sikliÄŸinde fazla kilolular ve diyabetiklerde önemli, geliÅŸim bo­zuklukları, guatr ve metabolizma rahatsızlıkları ortaya çıkar; ve kadınlarda göğüslerde aÄŸrılar ve küçük nodüller elveriÅŸli hale getirir.

Günlük yemek olarak 3 fikir
* Her su yosununun tuzlarını kullanın onları her yerde bula­mazsınız.
* AÄŸar agar’ı deneyin; “deniz”den olanını; bizim klasik dondurulmuÅŸ gıdalarımızdandır (her su yosunu lezzetlidir gü­venin…)
* Kesinlikle su yosunu Tartareyi tadın; kıyaslanamayacak derin bir zevktir.

Tatlı patates

Okinavva’da yaÅŸayan insanlar tarafından tercih edilen bir sebzedir. Hatta bizde çok sevilen patatesten daha çok tüketilir. Onların bu küçük yumruya olan sevdası iyi bir gün demek için ondan durmadan geliÅŸerek ondan yararlanmaya çalışmaları noktasına varmıştır. Ama bu besine baktığımızda, görüntü ola­rak benzemelerine raÄŸmen tatlı patates ve bildiÄŸimiz patates karakteristik olarak çok farklı özellikler gösterirler. Tatlı pata­tes kesinlikle C ve E vitamini (antiaging için çok önemli vita­minler) olarak çok yeterli, yine keratin olarak deÄŸerli, rengi onu bizim kendine özgü patatesimizden kesinlikle ayıran en belirgin özelliÄŸidir. Bize deÄŸerli flavonidleri ile sunulur; artık onların önemini biliyoruz. Tatlı patates ÅŸeker olarak çok zen­gin ve çok hafiftir, her zaman taze sebzelerle baÄŸdaÅŸtırılan ter­cih edilmesi gereken bir sebzedir. Herhalde iyi bir enerji ve canlılık kaynağıdır.

Günlük yemek olarak 3 fikir
* Suda haşlandıktan sonra püre yapılarak.
* Suda haÅŸlanarak, ÅŸeker ve baharatlarla komposto olarak.
* Bu kitabın “tarifler” kısmında yer alan bütün yemeklerde.

Yavaş yemek yeme yerine somut bir plan saptayın

Bir ev inşa edilirken inşaat çalışmaları başlamadan önce nele­rin yapılacağı önceden saptanır. Aksi halde kapılan taktıktan sonra buzdolabının kapıdan içeri sığmadığına tanık olabilirsiniz. Benzeri bir şekilde de yaşam planlarınızın teker teker değil bir bütün olarak ele alınıp değerlendirilmesi gerekmektedir. Doğru beslenme, düzen­li spor yapma ya da sigarayı bırakma gibi sağlık planım harfiyen uy­gulama şansınız sağlığınızla bir bütün olarak ilgilendiğiniz takdirde başanlı olabilir. Yoksa şimdi şu konuyla ilgileneyim gerisine daha sonra bakanz düşüncesiyle hareket ettiğinizde bir arpa boyu yol ala­mayacağınıza tanık olursunuz. Bir başka deyişle, sağlığınızı daha iyi bir düzeye getirmek için neler yapabileceğinizi ve bunları nasıl uygulayacağınızı düşündüğünüzde atacağınız her adımın yapmaya çalıştıklarınızı kolaylaştıracağını göreceksiniz.

Altı yıl önce Lee bastonsuz adım atamıyordu. Oysa ÅŸimdi yet­miÅŸ iki yaşında olan Chicago’lu Lee haftada birkaç kez günde iki saatten fazla pres ütü başında çalışabilmektedir. “Ben buna yaÅŸam tarzının deÄŸiÅŸmesi derim,” demektedir yaÅŸlı adam.
“Eskiden kendimi çok kötü hissettiÄŸim günler olurdu. Olduk­ça kiloluydum, dizlerimde ödem vardı ve romatizma her yanımı sar­mıştı,” diye anlatıyor Lee. Ama kendi deyimiyle “ihtiyar biri” gibi yaÅŸamaktan da nefret etmekteydi.

“Beslenme konusunu araÅŸtırdım, yaÅŸlanmayı engelleyen araş­tırmalarla bu konuda yazılmış kitapları okudum,” diyor Lee. Beslen­me alışkanlıklannı deÄŸiÅŸtirip spor yapmaya baÅŸladı. “Kısa zamanda yaÅŸamımın deÄŸiÅŸtiÄŸini fark ettim. Daha iyi uyumaya baÅŸladım, ken­dimi çok daha enerjik hissediyorum, mide sorunlanmla romatizma aÄŸnlanm da geçti.

“Kendimi artık kırk yaşında gibi hissediyorum,” diye ekledi Lee.
Lee artık sağlıklı yaşamanın tadını çıkarmaya başladı. Birçok demek ve topluluklarda beslenme ve spor konularında sohbet toplan-tılanna katılarak sağlıklı yaşamın ipuçlannı kendi hazırladığı web sayfasından yayınlamaya koyuldu.

Lee’nin en büyük hayranı kendisinden kırk yaÅŸ genç olan Kristina’dır. “Onun yaptığı bir konuÅŸmayı dinledim ve çok etkilendim. Ba­na yaÅŸamımı deÄŸiÅŸtirmeye hazır olup olmadığımı sorunca, ben de ha­zmın diye karşılık verdim,” diye anlattı Kristina. O günden beri de es­ki alışkanlıklannı deÄŸiÅŸtiren Kristina kendini çok daha iyi hissetmek­tedir. “EÄŸer biri bana yetmiÅŸ iki yaşında emekli bir adamın tüm yaÅŸa­mımı deÄŸiÅŸtireceÄŸini daha önce söylemiÅŸ olsaydı ona kesinlikle inan­mazdım, ama ÅŸimdi ona tüm yüreÄŸimle inanıyorum,” diyor.

Vitaminlerle beslenmek kolay yoldur

Vitaminler yararlıysa, daha fazla vitamin almak daha iyi ol­maz mı? Ne yazık ki, işler böyle yürümüyor. Birçok durumda öne­rilen doz bedenimizin kaldırabileceği kadardır. Diğer durumlarday­sa önerilen dozdan daha fazlasını almak zararlıdır. Bedeninizin ge­reksinimi olan vitaminlerle mineralleri almaşım sağlayın ama ken­di süper vitamin stratejinizi uygulama isteğini de bastırın.

Boston’daki Dana Farber’in Kanser Enstitüsü’nde çalışan dok­torlar kendilerine önerilen vitaminlerle minerallerin günlük do­zunu asan kiÅŸilerin kanserli hücreleri daha aktif hale getirdik­lerini ve kendilerine uygulanan kanser tedavilerinin etkilerini azalttığını saptamışlardır.

Yaptıklarınız önemlidir

Sağlık bir piyango oyunu değildir. Çok ender olarak hastalan­mayız. Bazı sağlık sorunları bizim denetimimizde olmamakla bir­likte birçok hastalık aldığımız kararlar ve davranış biçimlerimizden kaynaklanmaktadır.

Kanser insanların en çok korktuÄŸu bir hastalıktır. Birçok kiÅŸi kanseri önlemenin olanaksız olduÄŸuna ya da çok zor olduÄŸu­na inanmaktadır. Bununla birlikte Mayo KliniÄŸi’nde çalışan araÅŸtırmacılar kanser türlerinin yarısının içedönük, asosyal bir yaÅŸam sürdürmek, yaÄŸ oranı yüksek yiyecekler tüketmek, kız­gın güneÅŸin altında korunmadan uzun süre zaman geçirmek ve tütün kullanmak gibi kiÅŸisel seçimler sonucu ortaya çıktığını saptamışlardır.

Sağlıklı yiyecekleri el altında bulundurun

İnsanlar ellerinin altında olan yiyecekleri yerler. Evde abur cu­bur bulundurmadığınız zaman ne denli az zararlı yiyecekler tüketti­ğinizi fark ettiğinizde çok şaşıracaksınız. Eğer sürekli olarak abur cubur satın almazsanız canınız çok cips çektiğinde bunu alabilmek için ne kadar sıklıkla evden çıkıp bakkala gidersiniz? Aynı şekilde eğer elinizin altında sağlıklı yiyecekler bulundurursanız abur cubur yerine bir parça meyve yemeyi seçme olasılığınız her geçen gün da­ha da artar. Karnınız acıkmadığında yiyecek seçimiz konusunda bir strateji oluşturun ve daha sonraları acıktığınızda daha sağlıklı yiye­ceklere yönelme olasılığınız çok yüksek olur.

Kuzey Carolina Ãœniversitesi’nden bir grup araÅŸtırmacı insanla­rın yüzde 32’sinin kendilerine önerilen günlük sebze ve meyve miktarına karşı çıkmadıklarını göstermiÅŸtir. Bunun nedeni de saÄŸlıklı yiyeceklerin diÄŸerlerine oranla daha fazla el altında bulunmasıdır.

Portakal Yiyin

Portakal dahil birçok meyvede bulunan C vitamininin damar tıkanıklıklarına iyi geldiği ve tansiyon düşürücü özelliğe sahip ol­duğu bilinen bir gerçektir. Düzenli tüketilen C vitamininin kalp kri­zi, felç ve erken ölüm riskini azalttığı saptanmıştır.

John, Güneybatı Teksas’taki bir turunçgiller çiftliÄŸinde doğ­muÅŸtu. Çiftçilik deneyimlerinin iyisini ve kötüsünü hâlâ hatırlamak­tadır.

Birkaç kuÅŸaktan beri ailesi çiftçilik yapıyordu ama iÅŸ meslek seçimine geldiÄŸinde John çiftlikten ayrılıp öğretmen olmaya karar vermiÅŸti. Okulda öğrencilerine çiftliÄŸi matematikten fene dek uzanan tüm derslerde örnek vermeye baÅŸlamıştı. “Bu örnekten öğrenilecek o kadar çok ÅŸey var ki,” dedi John. Ayrıca öğrencilerine en saÄŸlıklı meyve olduÄŸuna yürekten inandığı portakal yemelerini de hatırlatıp duruyordu. Babası çiftlikte çalışırken John da ona elinden geldiÄŸince yar­dım ediyordu. Bir süre sonra da turunçgiller çiftliÄŸinin başına gele­bilecek en büyük felaket geldi ve ürünler dondu. Bölgede uzun za­mandan beri ilk kez böylesine yoÄŸun bir ayaz yaÅŸanıyordu. SoÄŸuk­tan tüm aÄŸaçlar donmuÅŸtu. Bu olay karşısında çok üzülen John’un babası sonunda kendini emekliye ayırmaya karar verdi.

John emekli olunca çiftliÄŸe ne olacağı konusunda endiÅŸelen­meye baÅŸlamıştı, ama öte yandan da öğretmenliÄŸi bırakmaya kendi­ni hazır hissetmiyordu. Sonunda her iki iÅŸi de birden yürütmeye ka­rar vererek çiftliÄŸin yönetimini eline aldı. “Çok deÄŸerli iki iÅŸi birden yapıyorum. Söz konusu olan bu her iki iÅŸ de farklı baÄŸlamlarda in­sanların yaÅŸamlanna bir ÅŸekilde katkıda bulunuyor ve onlann temel gereksinimlerini karşılıyor.”

Cambridge Üniversitesi doktorlarına göre, C vitamini içeren meyvelerin günlük tüketimi erken ölüm riskini yüzde 10 azalt­maktadır.