Evde içilen sigaranın çocuk sağlığına etkisi nedir?

Kullanılmış sigara dumanı, yanan bir sigaradan çıkan ve sigara içenin dışarı verdiği dumanın bir karışımıdır. Çevresel Sigara Dumanı (ÇSD) olarak da bilinir ve kendisine has kokusuyla kolaylıkla tanınır. ÇSD havayı kirletir ve elbiseler, perdeler ve mobilya üzerine siner. Çoğu kişi ÇSD yi nahoş, rahatsız edici ve gözlerle burnu tahriş edici bulur. Daha önemlisi tehlikeli bir sağlık tehdididir. ÇSD içinde 4000 in üzerinde farklı kimyasal madde tespit edilmiştir ve bunların en az 43 tanesi kansere sebep olur.

Çevresel Sigara Dumanına Maruz Kalma Sık mıdır?
Amerika Birleşik Devletlerinde yetişkinlerin yaklaşık %26 ’sı sigara içicisidir ve beş yaş altındaki çocukların %50 si ila %67 si en az bir yetişkin sigara içicisinin oturduğu evlerde yaşamaktadırlar. Bu rakam ülkemizde daha fazladır.

Kim Risk Altında?
ÇSD herkes için tehlikeli olmasına rağmen, fetuslar, bebekler ve çocuklar üzerinde daha büyük bir etkisi vardır. Bu olay ÇSD’nin; akciğer, beyin gibi gelişmekte olan organlara zarar vermesiyle gerçekleşir.

Etkileri
Cenin ve yenidoğanda

Anne, cenin ve plasentada kan akımı, hamile her sigara içtiğinde değişir. Ne var ki uzun dönemde bu değişikliklerin sağlık üzerine olan etkileri bilinmemektir. Bazı çalışmalar hamilelik sırasında sigara içiminin yarık damak-dudak gibi doğumsal bozukluklara sebep olduğunu göstermiştir.

Sigara içen anneler daha az süt üretir ve bebeklerin doğum ağırlığı daha düşüktür. Annelerin sigara içmesi 1 ay- 1 yaş arasındaki ölümlerin ana sebebi olan ani bebek ölümü sendromuyla ilişkilidir.

Çocuk akciğer ve solunum yolları
ÇSD ye maruz kalma tüm yaşlarda çocuk akciğer verimi ve fonksiyonunu bozar. Çocukluk astımının hem sıklığını hem de şiddetini arttırır. Kullanılmış sigara dumanı sinüzit, rinit (nezle), kistik fibroz, öksürük ve geniz akıntısı problemlerini alevlendirir. Çocuklarda soğuk algınlığı ve boğaz ağrısı sıklığını da arttırır.

İki yaş altındaki çocuklarda ÇSD bronşit ve zatürre olasılığını arttırır. Gerçekten, ABD’de Çevre Koruma Ajansının 1992 deki bir çalışması, ÇSD’nin 18 ay altındaki çocuk ve bebeklerde her yıl 150. 000 ila 300. 000 alt solunum yolu enfeksiyonuna sebep olduğunu söylemektedir. Bu hastalıklar 15. 000 hastane yatışı ile sonuçlanıyor. Yarım paket ve daha fazla sigara içen ebeveynlerin çocuklarının solunum yolu hastalığı nedeniyle hastaneye yatma riski neredeyse iki katına çıkar.

Kulaklar
ÇSD ye maruz kalma çocuklarda hem kulak enfeksiyonu sayısını hem de hastalık süresini arttırır. Solunan duman burun arkasını orta kulağa bağlıyan östaki borusunu tahriş eder. Bu orta kulaktaki basıncın eşitlenmesini bozan şişme ve tıkanıklığa ve sonuçta ağrı, sıvı birikimi ve enfeksiyona yol açar. Kulak enfeksiyonları çocuk işitme kayıplarının en sık sebebidir. İlaç tedavisine yanıt vermediğinde kulağa tüp takılması gerekir.

Beyin
Hamilelik sırasında ve sonrasında sigara içmiş annelerin çocuklarının sigara içmeyenlerin çocuklarına göre hiperaktivite gibi davranış bozuklukları olması daha olasıdır. Okul performansında ve entellektüel başarıda orta dereceli bir bozulma gösterilmiştir.

Kullanılmış sigara dumanı kansere sebep olur.

Çocuğunuzun gelişmesinde ÇSD’nin nasıl zarar verdiğini okudunuz ama ÇSD nedeniyle gelişme riskinin ev dışı kanser sebebi kirlilik nedenlerine göre yaklaşık 100. 000 kat daha fazla olduğunu biliyor muydunuz? ÇSD’nin her yıl 3. 000 den fazla sigara içmeyenin akciğer kanserinden ölmesine neden olduğunu biliyor muydunuz? Bu gerçekler herkes için oldukça alarm vericiyken çocuğunuzun kullanılmış sigara dumanına maruz kalmasını şimdi durdurabilirsiniz.

Ne Yapabilirsiniz?
Sigara içiyorsanız, bırakın. Gerekirse doktorunuza danışın . Bırakmanıza yardımcı olacak bir çok farmakolojik ürün mevcuttur.
Ev sakinlerinden içen varsa bırakmasına yardım edin. Eğer bırakamıyorlarsa onlar ve ziyaretçilerden evin dışında içmelerini rica edin.
Arabanızda sigara içilmesine izin vermeyin.
Çocuğunuzun okul ve kreş ortamlarının dumansız olduğundan emin olun.

Sigaranın içinde 4.000 çeşit zehirli madde bulunmaktadır

Bu maddelerden bazılarını şu şekilde sıralamak mümkündür;Nikotin ve alkaloidler: Küçük dozda uyarıcı, yüksek dozda felç edici etki gösteren, aynı zamanda bağımlılık yapan bir maddedir. Solunumu ve kalbi hızlandırır, çarpıntılara neden olur.Katran: İçerisinde çok sayıda kanser yapıcı madde vardır. Nitrozaminler: Kanser yapıcıdır. Arsenik: Kanser yapıcı ve ani ölümlere sebep olan çok kuvvetli zehirdir.Polonium-209-210: Radyasyon yayması nedeniyle kanser yapıcı özelliği mevcuttur. Ayrıca vücut direncini düşürür ve hastalıklara meyili arttırır.Kükürt: Kanser yapıcıdır. Sigara dumanının koyu rengini verir.Karbonmonoksit: Karbonmonoksit zehirlenmelerine sebep olabilir. Kandaki oksijen miktarının azlığına bağlı olarak kansızlık belirtileri ortaya çıkarır. Kişilerde nefes darlığı, iştahsızlık, sinirlilik ve ellerde titreme gibi bulgular görülür. Karbondioksit: Sigara içenlerin kanında içmeyenlere göre 2-15 kat daha fazladır Nefes darlığı bulgularını ortaya çıkarır.Siyanhidrik asit: Dünyadaki kan zehirlerinin en şiddetlisidir.

Sigaranın içinde bulunan zehirli maddeler

Amonyak: Temizlik malzemelerinde bulunur.Angelica root extract: Kansere yol açar.Aseton: Oje temizleyicisi olarak kullanılır.Arsenik: Zehir olarak kullanılır.Asetik Asit: Asit etkisi gösterir.Benzen: Boya ve kauçuk maddelerin yapımında kullanılır.Bütan: Hafif sıvılarda bulunan zehirli bir gazdır.Fenol: Dezenfektan olarak kullanılır.Karbonmonoksit: Zehirli gazdır.Kadmiyum: Pil yapımında kullanılır.Siyanür: Öldürücü zehirdir.DDT: Yasaklanmış bir böcek zehiridir.Ethyl Furoate: Öldürücü bir maddedir.Kurşun: Yüksek miktarda alınırsa zehirlidir.Formaldehid: Kimyasal maddedir. Kadavra koruyucudur.Methoprene: Zehirli bir maddedir.Böcek zehiri olarak kullanılır.Megastigmatrienone: Kimyasal bir maddedir.Metanol: Roket yakıtı olarak kullanılır.Maltitol: Diyabetik tatlandırıcıdır.Naftalin: Zehirli maddedir. Güve ilacı olarak kullanılır.Metil isocyanate: Zehirli bir maddedir. Hindistanda 2000 kişinin ölümüne neden olmuştur.Polonyum: Kanser yapıcı radyoaktif bir maddedir.Toluene: Endüstriyel çözücüdür.

Sigaranın solunum sistemi ile ilgili zararları

Gırtlak kanserli kişilerin %95’ini sigara içenler oluşturmaktadır.

Solunum Sistemi İle İlgili Zararları:
Faranjit (Boğaz iltihabı)

Larenjit (Gırtlak iltihabı)

Bronşit (Bronşların iltihabı)

Astım (Nefes darlığı)

Gırtlak kanseri (Sigara içenlerde, sigara içmeyenlere oranla 10 kat fazla görülmektedir.)

Akciğer kanseri Sigara içme süresi ve bir günde içilen sigara sayısı ile beraber artış göstermekte, sigarayı bırakmakla azalmaktadır. Dünyada artan akciğer kanserinin %90’nından sigara sorumludur.

KANSER: Sigara Akciğer kanserlerinin haricinde tüm kanserlerin %30’uyla ilişkili olduğu bilinmektedir.

Akciğer kanserinin haricinde, sigaranın, başlıca neden olduğu kanserler: Ağız, gırtlak, yutak, yemek borusu kanserleridir.

Oluşumuna katkıda bulunduğu kanserler: Mesane, böbrek, pankreas kanserleridir.
İlişkili olduğu kanserlere ise mide, rahim mesane ve böbrek prostat kanserleri sayılabilir.

Sigara içenlerin grip, nezle, soğuk algınlığına yakalanma oranı, sigara içmeyenlere göre % 60 daha fazladır.

Sigaranın diğer zararlı etkileri

Mide kanserli kişilerin %85’i sigara içicileridirSigara ülserde kullanılan ilaçların etkisiz hale gelmesine neden olmaktadır45 yaş altında görülen kalp damar hastalıkları ölümlerinin %80’i sigaradan meydana gelmektedir35-59 yaşları arasındaki sigara tiryakilerinde kalp-damar hastalığı nedeniyle oluşan ölüm riski oranı, içmeyenlere göre 3.5 kat daha fazladırErkeklerde cinsel arzuda azalma, erken boşalma ve iktidarsızlık, kadınlarda ise cinsel soğukluğa neden olmaktadır. Bunların yanında;Vücutta zararlı kolestrolu arttırır, iyi kolestrolu ise azaltmaktaSinirlerde tahribata yol açmaktaKonsantrasyonu bozmaktaUykusuzluğa neden olmaktaGörme bozukluğa ve hafıza gerilemesine sebep olmaktadır.Bronşit hastalığına yakalananların %95’ini sigara içenler teşkil ediyor.

Sigaranın gebelik dönemindeki zararları

Hamilelikte içilen sigara;1-Bebekte fiziksel ve beyin gelişimini engeller2-Doğumda ve doğum sonrası hastalık ve ölümlerin artmasına sebep olur3-Bebeğin rahim içi gelişimini engeller4-Erken ve ölü doğum yapma riskini arttırır5-Sigara içen annelerin bebekleri, sigara içmeyen annelerin bebeklerine oranla boyları 1-4 cm daha kısa, kiloları 200-300 gr. daha azdır.6-Bebeklerin erken doğum sıklığı artar7-Doğum sonrası bebek ölümleri daha fazla görülür

Sigara içen annelerin çocuklarında, anne karnında yeterli oranda oksijen olmamasına bağlı olarak zeka geriliği görülebilmektedir.

Yaygın tehlike sigara

En yaygın zararlı alışkanlık olan tütün kullanımı, aynı zamanda çağımızın en çok ölüme sebep olan tutkusu durumundadır.

ABD ve Batı ülkelerinde, sigara ile mücadelenin başlatılmasıyla olumlu sonuçlar alınmaya başladı. Her yıl milyonlarca insan, tütün alışkanlığına son verdi ve sonuçta bu ülkelerde sigara tüketiminde belirgin düşüşler oldu. Ancak ülkemizde tehlike giderek büyümektedir.

1870-1990 arası kişiler başına tütün tüketimi İngiltere’de yüzde 30, Kanada’da yüzde 31, ABD’de yüzde 25, İsviçre’de yüzde 25 azalmışken maalesef Türkiye’de yüzde 13-14 arasında artması hüzün verici ve düşündürücüdür. Artış bununla da sınırlı değildir. 1993′te ülkemizde 4.7 milyar paket sigara tüketilmişken, 1999′da bu sayı 6.4 milyar pakete yükselmiştir. Yani 6 yılda yaklaşık yüzde 36 oranında artış söz konusudur. Bu da nüfus artış hızını defalarca katlayan korkunç bir rakamdır.

1992 yılı rakamlarıyla 15 yaşından büyük ülkemiz yetişkin nüfusunun yaklaşık 17 milyon kişisi sigara bağımlısıdır. Yine 2000 yılına ait verilere göre Türkiye’de yetişkin erkeklerin yüzde 63′ü, kadınların ise yüzde 25′i günlük düzenli sigara içicisidir. Şu an bu sayının daha fazla olduğunu tahmin edebiliriz.
Türkiye erkekler arasında dünyada sigara içme oranı en yüksek üçüncü ülkedir, ama kadınlar da hesaba alınınca birinciliğe yükselmektedir. Türkiye’de her 3 erkekten ikisi, her 4 kadından biri sigara içmektedir.

İçilen bir tek sigara insan ömrünü 15 dakika kısaltmaktadır.

Dünyada yılda 10 milyon kişi tütün mamulleri kullanımının yol açtığı rahatsızlıklar sebebiyle hayatını kaybetmektedir. Dünya Sağlık Teşkilatı, 2020 yılında bu rakamın yılda 20 milyon kişiye ulaşacağını hesap etmektedir. Üstelik dünyadaki 1 milyar 100 milyon sigara tiryakisinden 930 milyonu Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde yaşamaktadır ve pazarlama stratejisi artık hep bu ülke insanlarına yönelmiştir.
Sigara üreticileri Çin’e musallat olmuşlar ve özellikle çocuk yaşta Çinliler sigara tiryakisi olmuşlardır. Böyle giderse, 2050 yılına kadar 100 milyon Çinlinin sigaradan öleceği hesaplanıyor.
Ülkemizde ise her yıl 108.000 kişi sigara yüzünden ölmektedir. Bu yüzden sigara ile savaş çok önemlidir ve bize düşen görev sigara içiyorsak hemen bırakmamız, yakınlarımızdan içen varsa kullanmamaya ikna etmemizdir. İşte elinizdeki bu kitapçık bu gayeyle hazırlanmıştır.

Özellikle çocuklarımız ve gençler sigara bağımlısı olma riski altındadır. Onların kullanmaması için öncelikle bizim sigarayı bırakmamız gerekir. İddiamız kesinlikle sigara tiryakiliğinin terk edilebilecek bir alışkanlık olduğudur. Zordur, ama aynı zamanda kolaydır da…

Sigaraya nasıl başlanır

İlk sebep çocuk ve gençlerdeki merak duygusudur. Yetişkinlerin zevkle içtiklerini zannettikleri sigarayı denemek istemeleri, genellikle tiryakiliğe atılan ilk adımdır.

Aslında sigarayı ilk içen hemen bir haz ve zevk almaz, aksine “bu ne tatsız berbat bir şey” diye düşünür. Ancak ısrarla kullanmaya devam ettiğinde bir süre sonra zevk duymaya başlar. Bazı kişiler sadece meraktan sigaraya başlar, içmekle sosyalleştiklerini ve havalı hale geldiklerini zannederler. Derken ardından bağımlılık gelir.

Bir başka sebep de erkek çocukların sigara içerek büyüdüklerini zannetmeleridir. Maalesef “erkek adam sigara içer” tekerlemesi birçok kişinin dilindedir.

Ayrıca sinema filmlerinde, televizyon dizilerinde kahramanın sigara yakmadan, sigaranın dumanı olmadan sahneye çıkmaması, karşılaştıklarında birbirlerine sigara tutmaları yine gençler için özendirici olabilmektedir.

Saniye hanım, yeni evliydi ve sigara içmesini beyi bir türlü kabullenemiyordu. “Ben sigara içmiyorum ve eşimin de sigara kokmasını istemiyorum” diyordu.

Saniye çok uğraşıyor, ama bir iki gün sonra tekrar sigaraya başlıyordu. Kendisine nasıl başladığını sorduğumda şu cevabı vermişti:
“Kadınlarla toplandığımızda sigara içen bir ablam “şunu iç, bir taneden bir şey olmaz” dedi. Ben de iptim. Aslında alışacağımı hiç zannetmemiştim. Berbat bir tadı vardı, hiç de cazip değildi. Bu durum birkaç kere tekrarlandı. Bir baktım ki içmeden duramıyorum. Böyle olacağını hiç zannetmezdim, ama şimdi vazgeçemiyorum.

Yine ergenlik dönemindeki akran baskısı da sigaraya başlamada bir faktördür. Gençler özellikle kendi cinsinden olan yaşıtlarıyla çok yakın ve sıkı ilişkiler içindedirler. Çok gizli sırlar paylaşılır, ortak hazlar ve yaşantılar birlikte denenir. Akranları tarafından dışlanma, hor görülme hiçbir zaman kabullenilemez. Bu sebeple, hoş olmayan alışkanlıkları bile istemeden paylaşmak zorunda kalabilir.

Zaten bu dönem çalkantılı yıllardır ve gençler, bağımsız kimliklerini oluşturma çabasındadırlar. Reklamların da etkisiyle sigara içerek kendi kişiliğini ortaya koyduğunu düşünebilir.

İşte bu çalkantılı dönemde saydığımız faktörlerle tek tük sigara içmeye başlayan genç, bir süre sonra bağımlılığın pençesine düşer ve sigarasız yapamaz olur. Dumanı derin derin içine çekip, bu harika bir deneyim” diyene rastlanmamıştır. Veya “Sigaraya başladığım için çok mutluyum. Sigara içtiğim için kendimi şanslı hissediyorum” diyen de yoktur.

26 yaşındaki Emire w şunları söylemişti: “Hayatımda gerçek anlamda pişmanlık duyduğum tek gün, 14 yaşımdayken ilk sigaramı içtiğim gündür. Aradan on iki yıl geçti, artık günde yirmi tane içiyor ve bundan kendimi alamıyorum. Ama sağlığıma yaptığı zararları düşündükçe büyük bir korkuya kapılıyorum.”
Ergenlikte ilk başta berbat bir tatla, iğrenerek içilen sigara, giderek böylesine bağlılık yapar. En iyisi, denemek veya tadına bakmak için dahi olsa hiç içmemektir.

Kadınlar ve sigara

Daha önce ülkemizde mevcut toplumsal reddin de etkisiyle sigara içen kadınlara az rastlanırken, giderek onların daha fazla tiryaki olduklarını görüyoruz.
Artık kadınlar oran olarak neredeyse erkeklere yaklaştılar. Kabul günlerinde birbirlerine sigara tutuyorlar.
Kırsal yörelerde kadınlar halâ az sigara içmektedir.
Sigara içen kadın oranı köylerde yüzde 2′yi geçmemekte iken, şehirlerde bu oran yüzde 30-40′ı bulmaktadır.
Bu yüzden kadınlarda sigaraya bağlı hastalıklarda hızlı bir artış söz konusudur.

İşte kadınların sigaraya başlamasında etkili faktörler:
Erkeklere eşit olma duygusunu sigara içmenin sağladığını zannetme.
Sigaranın kadınlık veya çekicilik sembolü olarak kabul edilmesi.
Kendine güveni artırdığını düşünme.
Zayıflama veya kilo almama isteği.
Görüldüğü gibi saydığımız faktörlerin hepsi sigaraya sığınma bahaneleridir, aralannda gerçekçi olanı yoktur.
Kadınların giderek daha çok sigara içmeleri sebebiyle sigara tüccarları reklam kampanyalarında kadına yönelmişlerdir.

Sigaradaki zararlı maddeler

Sigara ve dumanı, çok miktarda ve değişik özellikte zararlı maddeler içermektedir. 4000′den fazla olduğu bilinen bu toksik (zehirleyici) maddelerin büyük bir kısmı kanser yapıcı (kanserojen) özelliktedir.
Nikotin bu maddelerin en önemlisi olup sinir sistemini etkileyerek kalp ve damarların çalışmasını bozar.

Nikotine maraz kalış sonucu, kan basıncı ve nabız hızında artış ortaya çıkmaktadır. Bu sebeple kalp daha fazla kasılmakta ve kalbin oksijen ihtiyacı artmaktadır. Ayrıca nikotin, damarlarda kasılmaya; kan, şeker ve yağ seviyelerinde artışa sebep olmaktadır. Bütün bunlara ilaveten nikotin, sigara bağımlılığına yol açan maddedir.

Nikotin etkisini çabuk gösteren bir uyuşturucudur ve kandaki nikotin miktarı sigara içtikten yarım saat sonra yarıya, bir saat sonra ise dörtte bire düşer. Bu da bir çok tiryakinin neden günde yaklaşık yirmi tane sigara içtiğini açıklar. Sigarayı söndürür söndürmez nikotin hızla vücudu terk etmeye başlar ve tiryakinin canı tekrar sigara istemeye başlar.

Sigarayı yaktıktan yedi saniye sonra vücuda taze nikotin girer ve özlem sona erer; böylece sigara, tiryakiye rahatlama vermiş ve güven duygusu sağlamış olur.

Aslında nikotin uyuşturucu olması yanında sineklerin yok edilmesinde kullanılan etkisi çok güçlü bir zehirdir. Bir sigaranın içerdiği nikotin miktarı doğrudan doğruya damarlarımıza verildiğinde ölürüz. Tütünde aynı zamanda karbon-monoksit gibi 4000 civarında başka zehirler de vardır.

Yakılarak soluk soluk içe çekilen tütün dumanında; katran, karbon monoksit ve nikotin başta olmak üzere pek çok kimyevi madde ve gazlar akciğerden kana karışarak tüm bedende müthiş bir zehirlenme etkisi yaparlar. Bu maddelerin zarar vermediği organ yok gibidir.

Sonraki yazılar »